"江村古木窜鼪鼯;万户千门空四壁" 诗句出自明代诗人张煌言《辛丑秋,虏迁闽浙沿海居民;壬寅春,余舣棹海滨,春燕来巢于舟,有感而作》
去年新燕至,新巢在大厦;今年旧燕来,旧垒多败瓦。
燕语问主人,呢喃语盈把。
画梁不可望,画舰聊相傍;肃羽恨依栖,衔泥叹飘飏。
自言昨辞秋社归,比来春社添恶况;一片蘼芜兵燹红,朱门那得还无恙。
最怜寻常百姓家,荒烟总似乌衣巷。
君不见晋室中叶乱五胡,烟火萧条千里孤;春燕巢林木,空山啼鹧鸪。
只今胡马复南牧,江村古木窜鼪鼯;万户千门空四壁,燕来亦随樯上乌。
海翁顾燕三太息,风帘雨幕胡为乎?
xīn chǒu qīu,lǔ qiān mǐn zhè yán hǎi jū mín ; rén yín chūn,yú yǐ zhuō hǎi bīn,chūn yàn lái cháo yú zhōu,yǒu gǎn ér zuò
qù nián xīn yàn zhì,
xīn cháo zài dà shà ; jīn nián jìu yàn lái,
jìu lěi duō bài wǎ。
yàn yǔ wèn zhǔ rén,
ní nán yǔ yíng bǎ。
huà liáng bù kě wàng,
huà jiàn liáo xiāng bàng ; sù yǔ hèn yī qī,
xián ní tàn piāo yáng。
zì yán zuó cí qīu shè gūi,
bǐ lái chūn shè tiān è kuàng ; yī piàn mí wú bīng xiǎn hóng,
zhū mén nà dé huán wú yàng。
zùi lián xún cháng bǎi xìng jiā,
huāng yān zǒng sì wū yī xiàng。
jūn bù jiàn jìn shì zhōng yè luàn wǔ hú,
yān huǒ xiāo tiáo qiān lǐ gū ; chūn yàn cháo lín mù,
kōng shān tí zhè gū。
zhǐ jīn hú mǎ fù nán mù,
jiāng cūn gǔ mù cuàn shēng wú ; wàn hù qiān mén kōng sì bì,
yàn lái yì súi qiáng shàng wū。
hǎi wēng gù yàn sān tài xī,
fēng lián yǔ mù hú wèi hū ?
张煌言(1620—1664年),字玄著,号苍水,鄞县(今浙江宁波)人,汉族,南明儒将、诗人,著名抗清英雄。崇祯时举人,官至南明兵部尚书。后被俘,遭杀害,就义前,赋《绝命诗》一首。谥号忠烈。其诗文多是在战斗生涯里写成,质朴悲壮,表现出作家忧国忧民的爱国热情,有《张苍水集》行世。张煌言与岳飞、于谦并称“西湖三杰”。清国史馆为其立传,《明史》有传。1776年(乾隆四十一年)追谥忠烈,入祀忠义祠,收入《钦定胜朝殉节诸臣录》。